แนะนำการเขียน Game Design Document: ส่วน Design Goal

Game Design Document Series

เกริ่น

วันนี้จะมาเริ่มพูดถึงเป็นจุด ๆ ไปนะครับ โดยในส่วนนี้จะแทรกเรื่องการออกแบบเกมไปด้วย เพราะการเขียนก็คือการช่วยเรียบเรียงความคิด ช่วยในการออกแบบนั่นเอง

การเขียน Game Design Document ไม่ใช่การเติมคำในช่องว่าง (ที่เห็นทำกันบ่อย ๆ เขียน ๆ แบบเติมให้มันครบ ๆ ไปงั้นแหละ) การเขียนคือการคิด ไม่ได้เขียนคือไม่ได้คิด ถ้าเขียนแล้วไม่ช่วยในการคิด เขียนอีกจนกว่าจะเริ่มคิดว่ามันดีขึ้นหรือยัง?

โดยวันนี้จะมาพูดถึงจุดตั้งต้นของ Game Design Document คือส่วนของ Design Goal นั่นเอง

Design Goal คืออะไร?

Design Goal ก็คือเป้าหมายในการออกแบบ อันนี้ใช้ได้กับงานออกแบบทุกชนิด คือ

ทำเพื่ออะไร? เพื่อใคร?
- จุดประสงค์หลักคือ?
  - ทำเพื่อขาย? ขายใคร?
  - เกมเพื่อการศึกษา?
  - ทำเพื่อการอื่น ๆ? ไม่รู้เหมือนกัน แต่ก็ต้องชัดเจนนะตรงนี้
เป้าหมายที่ชัดเจนจะช่วยให้
- ทีมเข้าใจตรงกัน
  - เห็นภาพเดียวกัน ทำงานไปทางเดียวกัน ทำเกมเดียวกัน
- เป็นเกณในการตัดสินใจ
  - ถ้าต้องเลือก สิ่งนั้นช่วยให้ goal เป็นจริงมากขึ้นหรือไม่?
    - ใช่-> ทำต่อ / ทำมากขึ้น / ทำให้ดีขึ้น
    - ไม่ใช่ -> หยุด / เปลี่ยน / แม้ว่าจะฟังดูดีก็ตาม
      - บางทีไอเดียที่ดีสองอย่างอาจจะไม่เข้ากันก็ได้
      - เช่น “ข้าวขาหมู อร่อยมั๊ย? พิซซ่า อร่อยมั๊ย? งั้นข้าวขาหมู + พิซซ่า = โคตรดี???”
อยากจะขายอะไร?
- อันนี้ยาว

อยากจะขายอะไร?

ผมถามเสมอเวลาพบโปรเจคเกมใหม่ ๆ คือ คุณจะขายอะไร? รู้หรือเปล่าว่าตัวเองอยากขายอะไร?

คุณจะขายอะไร?
จุดขาย?
- ที่จับต้องได้
- ถ้าบอกว่าจะทำเกมสนุกเฉย ๆ ยังไม่พอนะ
ขายใคร?
- ใครคือกลุ่มเป้าหมายของคุณ?
- บอกว่าเป็นคนที่ชอบเกมแบบนั้นแบบนั้นก็ได้ บอกเป็น demographic แบบช่วงอายุกับเพศมันดูกว้างเกินไปหน่อยในความคิดผมนะ
- ถ้าเราบอกไปเลยว่าเป็นคนที่ชอบเกมแบบนี้ แบบนี้มันจะทำให้คนอ่านเข้าใจง่ายขึ้น
ความสนุกที่อยากจะขายคือ? มันสนุกยังไง?
- ความสนุกนั้นสร้างได้อย่างไร? คุณรู้จริง ๆ หรือเปล่า? ขอดูตัวอย่างหน่อยซิ
- ลองไปดูตัวอย่างเกมในตลาดตอนนี้ เกมที่ขายดีเป็นเกมที่สนุกแหละ แต่เค้าต้องมีจุดขายที่จับต้องได้จริง ๆ
อะไรที่ทำให้เขาเลือกเกมของคุณ
- สิ่งที่โดดเด่นชูโรง ที่คุณคิดว่ากลุ่มเป้าหมายของคุณอยากได้ สนใจ อยากจ่ายเงินคือ?
- สิ่งที่คิดว่าข๊ายขาย ของเกมคุณ มัน impact จริงหรือเปล่า?
- คิดไปเองหรือเปล่า? ขอดูตัวอย่างหน่อยซิ
เทียบกับเกมอื่นแล้ว
- อะไรที่เหมือน
  - เกมมันต้องมีจุดตั้งต้นให้ reference ให้คนเล่นได้ตั้งต้น เช่น
    - คนเล่นอาจจะมองหาเกมที่ตัวเองชอบ
      - คุณทำเกม RPG ที่คนเล่น RPG ชอบได้มั๊ย? แบบเห็นแล้วต้องซื้อ!
      - จะทำเกม MOBA คุณจะทำ feature อะไรบ้าง? ที่เทียบกับของในตลาด?
      - จะทำเกม puzzle คุณเล่นเกม puzzle มากี่เกมแล้ว? คุณเข้าใจตลาดเกม puzzle ตอนนี้มั๊ย?
- อะไรที่แตกต่าง
  - มีเหมือนแล้วต้องมีแตกต่าง อะไรที่เป็นสิ่งที่ทำให้คุณโดดเด่นแตกต่างจากเกมในประเภทเดียวกัน?
  - มันมี design principle ที่น่าสนใจอยู่หนึ่งอัน คือ MAYA = Most Advanced, Yet Acceptable คือไปให้ไกลที่สุดเท่าที่คนจะยอมรับได้
    - แปลว่า แตกต่างได้ แต่ยังต้องอยู่ในจุดที่คนทั่วไปยังยอมรับได้อันนี้ต้องค่อย ๆ ไป
    - มีเรื่องเล่าว่าตอนที่ Jules Verne เขียนเรื่อง From the Earth to the Moon ในปี 1865 นั้น
      - ย่อ ๆ เทคโนโลยีที่จะส่งคนไปดวงจันทร์ในเรื่องคือ สร้างปืนใหญ่แบบโคตรใหญ่ที่ยิงคนจากโลกไปดวงจันทร์ได้
      - ไม่ใช่ว่า Jules Verne ไม่รู้จักจรวด แต่ว่าตอนนั้นคนทั่ว ๆ ไปจะคุ้นเคยกับปืนใหญ่มากกว่า ยุคนั้นยังแข่งกันสร้างปืนใหญ่กันอยู่ คือ ปืนใหญ่เข้าใจง่ายกว่าในยุคนั้น Jules Verne จึงเลือกที่จะเขียนถึงปืนใหญ่แทนที่จะเขียนเกี่ยวกับจรวด
  - จะสร้างสิ่งที่แตกต่างแต่คนยังยอมรับได้ต้อง research & analysis เยอะ ๆ ครับ อยากทำเกมแนวไหนต้องไปเล่นเกมแนวนั้นเยอะ ๆ แล้วทำการวิเคราห์ว่าตอนนี้เค้าไปถึงไหนกันแล้ว ถ้าจะทำเกมแนวนี้สิ่งที่ขาดไม่ได้คืออะไร?

จะเขียนยังไง?

กลับไปอ่านบทความที่แล้ว จริง ๆ ก็ง่าย ๆ กระชับ เข้าใจง่าย ครบถ้วน
ถ้าอธิบายด้วยคำพูดเฉย ๆ อาจจะยาก ยกตัวอย่างเกมอื่น หรือเฉพาะส่วนของเกมนั้น ๆ มาก็ได้

สิ่งที่ต้องมี

เป้าหมายที่ชัดเจน ขายอะไร? ขายใคร?
อธิบายจุดขาย ที่จับต้องได้ actionable คือเอาไปทำต่อได้
อธิบายคร่าว ๆ ว่าจะไปถึงจุดขายได้อย่างไร ไม่ต้องยาว ส่วนที่ว่าจะทำอย่างไรจริง ๆ จะไปอยู่ในส่วนรายละเอียดของการออกแบบ

เป้าหมายเปลี่ยนได้ ทำให้ดีขึ้นได้

เหมือนงานออกแบบทั้งหลายทั้งปวง ทำ เทส แก้ วนวนไป พัฒนาให้มันดีขึ้น Design Goal ก็เหมือนกัน ทำไปพัฒนาไปก็ได้
ถ้าทำ ๆ ไปแล้วพบสิ่งที่ดีกว่าก็เปลี่ยนได้นะ
ถ้าตอนแรกเขียนแล้วยังไม่ชัดเจน ลองทำ prototype ขึ้นมาอาจจะทำให้ชัดเจนขึ้น

ตัวอย่าง

ตอนผมทำเกม Shameless Buffet Design Goal ก็คือ

Party Casual การ์ดเกม สำหรับคนทั่ว ๆ ไปที่ชอบเล่นบอร์ดเกมง่าย ๆ ขำ ๆ กับเพื่อน ๆ
ใช้ตัวละครจาก facebook page “Eat All Day” คุณชูชีพ แกะเหลือง
Theme สดใส ขำ ๆ
เป็นเกมเกี่ยวกับการกินอาหาร แข่งกันกินที่ร้านบุฟเฟต์
- ตั้ง objective ของการเล่นว่ากินเยอะ -> ชนะ, แย่งกันกิน คิดว่าจะทำให้เกิด action ขำ ๆ ได้
- ตาม character ของคุณชูชีพที่ขำ ๆ ชอบของกิน
เล่นง่าย ๆ เน้นขำ
- เช่น action card ที่มีไว้แกล้งเพื่อน ตลก ๆ เน้นเข้ากับยุคสมัย เช่นการ์ด “หยุด! ขอถ่ายรูปก่อน” เป็นต้น
ตัวการ์ดอาหารวาดอย่างสวยงาม แม้ว่าจะไม่ได้ซื้อไปเล่นแต่ซื้อไปสะสมก็ยังรู้สึกว่าคุ้ม
ในกล่องนอกจาก cards จะมี component อื่นนิดหน่อย ทำให้รู้สึกว่าซื้อไปแล้วมีอะไร ไม่ใช่แค่การ์ดอย่างเดียว

แบบฝึกหัด

ลองเขียน Design Goal ของเกมที่อยากทำ หรือลองคิดขึ้นมาลอย ๆ ก็ได้
- จะขายอะไร?
- ขายใคร?
- จุดขายคืออะไร?
- สนุกยังไง?
  - Theme?
  - Mood/Tone?
- อะไรที่เหมือน?
- อะไรที่แตกต่าง?
- จะไปถึง goal ได้อย่างไร?
ถ้ายังคิดไม่ออก ลองเขียน design goal ของเกมที่ตัวเองเล่นแล้วชอบขึ้นมา
- เค้ามีจุดหมายอะไร?
- เค้าขายอะไร?
- เค้าไปถึงตรงนั้นได้อย่างไร?
- อะไรที่สนุก?
- (อันนี้เป็นแบบฝึกหัด game analysis ไปในตัว)
เขียนแล้วก็อ่าน แล้วก็เขียนใหม่ วนวนไป ทำ เทส แก้ คือหัวใจในการพัฒนางานออกแบบ
- ตอนอ่านก็ดูซิว่า ครบมั๊ย คนอื่นอ่านแล้วจะเข้าใจมั๊ย? ใช้อะไรช่วยในการอธิบายดี?
แล้วลองเอาไปให้เพื่อนในทีมอ่าน ถามเค้าว่าเค้าเข้าใจตรงกับเรามั๊ย?

Diagram

สรุป

Design Goal ต้องการความชัดเจนว่าจะขายอะไร อย่างไร แต่ถ้ายังไม่ชัดเจนก็ค่อย ๆ พัฒนาไปก็ได้ แต่ถ้ายังไม่มีต้องหาให้เจอให้เร็วที่สุด เพราะว่านี่คือสิ่งที่จะช่วยในการออกแบบ ช่วยในการตัดสินใจว่าจะใส่อะไรลงไปในเกมของเราดี มันช่วย goal ของเรามั๊ย?

คุณจะขายอะไร? ขายใคร? ขายยังไง?