ศัตรูที่ดีเป็นอย่างไร?

วันนี้อยากจะมาแนะนำวีดีโออีกสักหนึ่งอันนะครับคืออันนี้

วีดีโอของ Game Maker’s Tool Kit นี่ผมแนะนำมากมากเลยอยากให้ไปดูกันทุกคนแบบว่าโอ้โห ผมนี่ยอมเสียเงินให้กับ Patreon ของเค้าเลย คือคุณ Mark Brown นี่เค้าทำวีดีโออธิบายเรื่อง game design ออกมาได้ดีมากจริง ๆ

ส่วนของวันนี้ที่จะมาแนะนำกันคือเรื่องที่จั่วหัวไปนั่นแหละครับ

ศัตรูที่ดีเป็นอย่างไร?

ในวีดีโอเค้าจะเน้นไปที่การออกแบบ AI (Artificial intelligence) แต่ผมว่ามันน่าจะครอบคลุมได้มากกว่านั้นนะ ส่วนตัวผมคิดว่าน่าจะครอบคลุมไปถึง enemies (คือตัวที่มันมาปองร้ายเราแล้วมี AI) กับ hazards (สิ่งที่มาฆ่าเราแต่นิ่ง ๆ หน่อย แบบพื้นไฟไรงิ)

สำหรับท่านที่ฟังไม่ออกเดี๋ยวผมจะสรุปคร่าว ๆ ออกมาให้นะครับ

หลัก ๆ เลยคือ ถ้าวันนี้ได้อะไรไปอย่างเดียวจากบทความนี้ก็ขอให้เป็น

---

ศัตรูในเกมไม่ได้มีไว้ฆ่าคนเล่น แต่มีไว้ทำให้การเล่นน่าสนใจขึ้น สนุกขึ้น

---

ท่องวนวนไปครับสัก 100 รอบเอาให้ขึ้นใจ เพราะผมต้องย้ำเรื่องนี้บ่อยมากเวลาสอนนักเรียนแล้วนักเรียนทำศัตรูในเกมมา ยากกกกมากกกก แบบเล่นยังไงก็ตาย ผมต้องบอกว่า เฮ้ย หนึ่งเลยนะ too hard, too fast มันอาจจะยากอย่างนี้ได้แต่ต้องมาทีหลัง ให้คนเล่นเค้าเล่นเก่งก่อน สองคือ หน้าที่ของศัตรูในเกมอ่ะมีไว้ให้เราเล่นสนุกขึ้นไม่ได้ตั้งหน้าตั้งตามาฆ่าเรา เข้าใจมั๊ย?

ถ้ายังไม่เข้าใจเราก็จะต้องมาคุยกันต่อ โดยผมคิดว่าวีดีโอนี้อธิบายเรื่องนี้ออกมาได้ดีมากครับ โดยพี่ Mark เค้าอธิบายไว้เป็นข้อ ๆ ดังนี้ครับ

---

1. Good AI let the player cheat, not in the way you let the player notice.

คือ AI ที่ดีต้องยอมให้คนเล่นได้โกงโดยที่คนเล่นไม่รู้อ่ะครับ เค้ายกตัวอย่างเช่น

ในเกม Uncharted จังหวะที่นาธาน เดรก ลุกขึ้นมาจากที่กำบังแล้วเล็งยิงศัตรู จังหวะนั้นเดรกจะเป็นอมตะอยู่ช่วงนึง คือศัตรูจะยิงไม่โดน เพื่อเปิดโอกาสให้คนเล่นเล็งยิงศัตรูได้ง่ายขึ้นครับ

หรือใน Batman: Arkham Asylum เวลาที่แบทแมนย่องเข้าไปจัดการกับตัวร้าย ตอนนั้นตัวร้ายจะไม่หันกลับมาพักนึงเปิดโอกาสให้คนเล่นได้ย่องเข้าไปได้ง่ายขึ้น

สิ่งเหล่านี้ทำให้คนเล่นรู้สึกว่าเกมมัน fair ขึ้นแม้ว่าจริง ๆ แล้วมันจะปรับมาเพื่อเข้าข้างคนเล่นอย่างมากก็ตาม เพราะต้องเข้าใจว่า AI มันเร็วกว่าเราอยู่แล้วจะตั้งให้มันยิงเราโดนทุกครั้งก็ได้ แต่ถ้าตั้งแบบนั้นมันจะไปสนุกยังไง เราต้องปรับเพื่อให้คนเล่นเล่นได้สนุกมากขึ้นต่างหาก

---

2. Good AI tells you what it’s thinking

AI ที่ดีจะบอกคุณนะว่ามันคิดอะไรอยู่

มันจะมีศัพท์อยู่ตรงนี้เค้าเรียกว่า Bark (เห่า) นั่นแหละคือว่าบางทีจะเห็นในเกมต่าง ๆ โดยเฉพาะเกมแนว stealth ที่ศัตรูจะเดินมาแล้วพูดขึ้นมาดัง ๆ ว่า “เอ๋ นี่เราเปิดประตูทิ้งไว้เหรอ?” “เดินไปดูหน่อยดีกว่า” อะไรแบบนั้น เพื่อที่คนเล่นจะได้วางแผนได้ว่าจะทำอะไร หรือว่าถ้า AI มันรู้อะไรบางอย่างแล้วมันไม่บอกออกมาเราก็จะไม่รู้นะว่ามันรู้อะไร หรือกำลังจะทำอะไร แบบบางทีในเกมจะได้ยินอะไรแบบ “โอว ใครมาปิดไฟนะ เดินไปเปิดไฟดีกว่า” คนธรรมดาไม่พูดหรอก ก็เดินไปเปิดเลย แต่ถ้า AI มันไม่พูดออกมาคนเล่นก็ไม่รู้

นอกจากนั้นยังเป็นการสร้างคาแร็กเตอร์ให้กับ AI ได้ด้วย รูปแบบการตอบสนองของมันทำให้มันดูมีความลึกมากขึ้น แบบท่านผู้นำต่าง ๆ ในเกม Civilizations จะออกมาพูดแสดงความเป็นตัวตนอยู่เรื่อย ๆ

หรือผีในเกม Pac-Man ที่พอมันกลัวเรามันจะเปลี่ยนสีแล้ววิ่งพล่านอย่างแตกต่างจากปกติ เห็นชัด ๆ กันไปเลย

---

3. Good AI is predictable

AI หรือศัตรูที่ดีควรจะเดาออกได้ง่าย ๆ คือมันจะทำอะไรต่อไป ถ้าเราทำอะไรแบบนี้แล้วมันจะตอบสนองแบบนี้นะ คนเล่นจะได้วางแผนได้ว่าจะทำอะไรต่อไป

ซึ่งตรงนี้มีคำศัพท์คือ INTENTIONALITY คือการเล่นที่คนเล่นสามารถวางแผนได้อย่างแน่ชัด อย่างมีเป้าหมายผ่านทางความเข้าใจของความเป็นไปในเกม

คือเค้าเข้าใจแล้วอ่ะว่าเกมมันทำงานแบบนี้นะ เราก็สามารถทำให้ผู้เล่นเล่นอย่างมี INTENTIONALITY ได้ ผู้เล่นสามารถวางแผนเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่มีความหมาย (meaningful goals) สิ่งที่ต้องมอบให้คนเล่นคือข้อมูลกับความสม่ำเสมอ กับความที่เกมมันเดาได้ประมาณนึงนี่แหละ

เค้ายังยกตัวอย่างอีกว่า มันไม่ต้องเดาได้ทั้งหมดก็ได้นะ เอาพอประมาณก็ได้ คือแบบว่ารู้ว่าถ้าเราเอาระเบิดไปวาง ศัตรูจะวิ่งหนี แต่มันจะวิ่งหนีไปทางไหนบางทีก็เดาไม่ได้ คือมีความ random เสริมเข้าไปด้วยก็ได้

---

4. Good AI can interact with the game’s system

AI หรือศัตรูที่ดีควรจะมีปฏิสัมพันธุกับระบบของเกมเองได้ เหมือนอย่างเกม Zelda: Breath of the Wild ที่ศัตรูสามารถทำอะไรต่าง ๆ กับระบบของเกมได้ แบบเห็นกองไฟก็เอาอาวุธของตัวเองไปจุดไฟจะได้ตีแรงขึ้น หรือบางทีก็ขว้างเพื่อนใส่เราซะงั้น

หรือจังหวะที่เราใช้เจ้าตัว cucco มาจัดการกับศัตรูตัวอื่น ตามระบบในเกมแล้วสิ่งใดก็ตามที่โจมตี cucco สามทีจะต้องถูกฝูง cucco รุมจิกกัด ในเกมนั้นเราสามารถนำตรงนี้มาใช้ได้ถ้าเราล่อให้ศัตรูตีโดนเจ้า cucco สามที ฝูง cucco จะโผล่ออกมาทันทีแล้วรุมจัดการศัตรูของเรา

---

5. Good AI react to player

AI ที่ดีตอบสนองต่อการกระทำของคนเล่น อันนี้ก็ตรงไปตรงมานะครับ เค้ายกตัวอย่างเกมเช่น Shadow of Mordor ที่เหล่าหัวหน้ากองของ orc จำได้ว่าเราทำอะไรไปกับมันบ้าง มีการปรับเปลี่ยน dialog ตาม

หรืออย่างใน Metal Gear Solid V ที่เกมจะมีการเค้าเตอร์แผนที่เราใช้ในการบุกฐาน เช่น ถ้าคุณไปตอนกลางคืนบ่อย ๆ ถึงจุดนึง ศัตรูจะเริ่มใส่แว่นมองกลางคืน หรือถ้าคุณยิงทำ head shot บ่อย ๆ ศัตรูจะเสริมเกราะที่หมวก

ซึ่งเค้าบอกว่ามีการทำมานานแล้วนะตั้งแต่โน่น Pac-Man จากที่มีคนไปสัมภาษณ์คุณ Touru Iwatani ผู้สร้าง Pac-Man เค้าได้บอกเอาไว้ว่า เค้าคิดว่าคนเล่นน่าจะเครียดเกินไปถ้าโดนรุมหรือว่าโดนไล่ล่าอยู่ตลอด เจ้าพวกผีในเกมอ่ะ มันจะสลับกันไปมาระหว่างการวิ่งไล่คนเล่นกับวิ่งออกไปตามมุมต่าง ๆ เพื่อที่คนเล่นจะไม่ได้รู้สึกเครียดเกินไป

---

6. Good AI has its own goal

ตรงนี้บางเกมที่เค้ายกตัวอย่างจะเห็นว่า AI จะมีความต้องการของตัวเอง แบบสัตว์ในบางเกมที่ออกมาสู้กันเองเพื่อแย่งอาหาร ทำให้คนเล่นรู้สึกได้ว่าเกมนี้มันมีความ “จริง” มากขึ้นเพราะสิ่งที่อยู่ในเกมมันมีความต้องการเป็นของตัวเอง ออกไปทำโน่นนี่ได้แม้ว่าเราจะไม่ได้ไปยุ่งกับมันก็ตาม

---

7. Good AI isn’t just about enemies

AI ที่ดีในเกมไม่ได้หยุดแค่เหล่าศัตรูเท่านั้นนะ NPCs ที่เป็นเพื่อนเราก็ยังทำให้เกมของเราน่าสนใจขึ้นเหมือนกัน เช่น Elizabeth จาก Bioshock เจ้า Trico จาก The Last Guardian ที่คนกับ AI ต้องช่วยกันผ่านด่าน หรือพี่พร้อมโต้จาก Final Fantasy 15 ที่สามารถเก็บรูปถ่ายหว่างวันแล้วเอาไปโพสต์ลง social media ได้

---

เหล่า AI ศัตรู หรืออุปสรรคต่าง ๆ มีหน้าที่ทำให้เกมสนุกขึ้น น่าสนใจมากขึ้น เค้ายกตัวอย่างเกม Uncharted 4 ที่ผู้พัฒนาออกมาให้สัมภาษณ์ว่าเคยมีระบบ AI ซับซ้อนในการออกไล่ล่าคนเล่น สุดท้ายก็ตัดออกเลือกใช้ระบบที่ง่ายกว่า เพราะ เป้าหมายของเหล่าลูกกระจ๊อกเหล่านั้นไม่ได้มีไว้เพื่อไล่ล่าคนเล่น แต่มีไว้เพื่อทำให้การเล่นมันน่าสนใจมากขึ้น

ขอบคุณมากครับ

แล้วพบกันใหม่หนหน้านะครับ