แหม่ เปิดหัวมาซะแบบว่า สำคัญเลยนะ…
จริงๆก็สำคัญแหละครับ เพราะสิ่งที่เราจะมาคุยกันในวันนี้คือเรื่อง Dynamic หรือสิ่งที่เกิดขึ้นระหว่างการเล่น หรือสิ่งที่ทำแล้วสร้างให้เกิดความสนุก ความรู้สึกที่ดี หรือรู้สึกได้ถึงเสน่ห์ของเกมนั่นเอง
จากที่เคยได้คุยกันไปแล้วว่าเสน่ห์ของเกม หรือ Engagement นั้นคือเป้าหมายใหญ่ที่สุดของการสร้างเกม เราสร้างเกมมาก็เพื่อให้นำพาคนเล่นไปให้ถึงจุดนี้ให้ได้ แต่ว่าอะไรกันนะเป็นสิ่งที่จะทำให้เราไปถึงจุดนั้นได้ มันก็คือ ความเข้าใจในเรื่อง Dynamic นี้เอง
จากทฤษฎี MDA
Mechanic คือสิ่งที่เราสร้างขึ้น กฎกติกา จุดหมายในการเล่นต่างๆ
Dynamic คือสิ่งที่เราจะคุยกันวันนี้
Aesthetic หรือ Engagement หรือเสน่ห์ของเกมเราคุยกันไปแล้ว
ตามที่ทฤษฎีนี้ว่าไว้ เราสร้าง Mechanics แล้วเมื่อ Mechanics ทำงานก็จะสร้างให้เกิด Dynamic ระหว่างการเล่นแล้ว Dynamic นี้เองเป็นตัวสร้าง Aesthetic ทุกอย่างเป็นเหตุเป็นผลกันแบบนั้นเอง ถ้าจะไปให้ถึง Aesthetic ก็ต้องทำ Mechanic แบบใดแบบหนึ่งขึ้นมาแหละ ถ้าจะอธิบายให้เข้าใจง่ายๆต้องขอยกตัวอย่างให้ฟัง
เคยเล่นเกมไพ่ Poker กันมั๊ยครับ? ถ้าเคยจะรู้ว่าตามกฎแล้ว Poker ไม่ได้บอกว่าให้โกหก หรือทำหน้าตายหรืออะไรเลย แต่ก็เป็นที่รู้กันว่าถ้าไม่โกหกเนี่ยก็เล่นเกมนี้ไม่ชนะหรอก สิ่งที่ทำให้คนเล่นต้องโกหกก็คือพอรู้กฎแล้ว แรงผลักดันให้ต้องการเอาชนะก็เลยคิดว่าวิธีไหนที่ดีที่สุดในการที่จะเอาชนะคู่แข่งในเกมนี้ แล้วก็มีคนคิดออกมาได้ว่าต้องไม่แสดงออกให้คู่ต่อสู้รู้ว่าเราถือไพ่อะไร หรือว่าทำให้เค้าเข้าใจผิดจากความเป็นจริง ซึ่งสิ่งนี้แหละคือ Dynamic ของเกม Poker
ถ้ายังไม่เข้าใจเดี๋ยวจะอธิบายให้ฟังอีกอันนึงนะครับ
ขอให้นึกถึงเกมกีฬาฟุตบอลนะครับ เอาเป็นว่าตอนที่เราเล่นกับเพื่อนตอนเด็กๆก็แล้วกัน ให้นึกถึงกฎ offside ตอนเล่นกันเองกฎนี้ไม่ค่อยมีผลหรอกครับเพราะว่าหาคนมาคอยจับยาก ก็จะมีเพื่อนที่เรียกว่า “กางมุ้ง” คือไปยืนรอหน้าโกล์แล้วให้เพื่อนส่งบอลให้หาจังหวะยิงเข้าไปนั่นเอง
แต่ถ้าเล่นแบบจริงจังหน่อยมีการบังคับกฎนี้เข้มข้นขึ้น (มีการเปลี่ยนแปลงทาง mechanic) สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ กางมุ้งไม่ได้แล้ว ต้องมีการวางแผนในการเล่นให้มากขึ้น ทีมที่เป็นฝ่ายรับอาจจะใช้แผนที่เรียกว่า offside trap เอาไว้ล่อลวงให้ฝ่ายตรงข้ามเข้ามาติดกับได้ อะไรแบบนี้ คือว่ามันมีสิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้เกมมันตื่นเต้นมากขึ้น ไม่งั้นทุกคนก็คงแบบไปกางมุ้งรอหน้าโกล์แล้วก็ส่งยาวส่งยาวตลอด ไม่สนุกเลยใช่มั๊ยครับ?
มันคือสิ่งสำคัญจริงๆที่ต้องทำความเข้าใจ การศึกษา Dynamic ก็คือการศึกษาพฤติกรรมมนุษย์นั่นเอง เวลาเราเห็นเกมที่มี Mechanic เดิมๆแล้วก็ออกมาอยู่เรื่อยๆ ก็เพราะว่าMechanicนั้นได้รับการยอมรับกันแล้วว่าสามารถสร้าง Dynamic ที่สนุกได้ เราจึงเห็นเกมเพชร เกมFPS เกมRTS ออกมามากมาย และที่ฮิตหน่อยช่วงนี้ก็คือ MOBA
เพราะฉะนั้นเรื่อง Dynamic เป็นเรื่องสำคัญมากนะครับในการที่จะศึกษาเรื่อง Game Design เพราะว่าถ้าเข้าใจตรงนี้ก็จะเข้าใจว่าสิ่งที่กำลังทำอยู่นั้น กฎใหม่ที่กำลังคิดอยู่นั้น ต้องคำนึงว่ามันจะทำให้เกิดอะไรขึ้นเมื่อนำไปเล่นแล้ว แล้วจากนั้นมันจะทำให้เกิดความสนุกเกิดเสน่ห์ของเกมขึ้นหรือเปล่า
เพราะเราเอาตะกร้าไปตั้งไว้สูงๆแล้วบอกว่าต้องโยนบอลเข้าไปในตะกร้า การเล่น Basket Ball จึงเกิดขึ้น
เพราะ Pattern การวางเหรียญที่แตกต่างกันใน Cookie Run ทำให้ประสบการณ์การเล่นแต่ละครั้งของเราไม่เหมือนกัน
เพราะ Mario สามารถเหยียบศัตรูได้ แต่ไม่สามารถแตะศัตรูได้ทางด้านข้าง แล้วถ้าเหยียบได้ต่อเนื่องเป็นลูกโซ่จะได้คะแนนเพิ่มขึ้น เวลาเราเล่นเราถึงได้พยายามสร้าง combo นี้
เพราะการทำ combo ในเกมต่อสู้ให้รางวัลกับเรา ไม่ว่าจะเป็นทั้งภาพแสงสีเสียงหรือการทำความเสียหายให้ศัตรูได้มากกว่า(เข้าถึงเป้าหมายของการเล่นได้ใกล้ขึ้น) เราถึงได้พยายามทำ combo ให้ติด เพราะมันสนุกกว่าจริงๆ
อีกเยอะแยะครับ ถ้าเราตั้งใจดูหรือศึกษาเกมอื่นๆให้ดีจะได้เห็นทั้ง Dynamic ที่ดีและไม่ดีมากมาย
สุดท้ายนี้ลองหยิบเกมที่กำลังเล่นอยู่ขึ้นมาดูแล้วคิดซิว่าถ้าไม่มี mechanic ตรงนี้ตรงนี้แล้วอะไรจะเกิดขึ้นนะ?
ขอให้สนุกกับการออกแบบเกมครับ!
Photo Credit: Marco Crupi, Ale Ale